Een ondernemingsplan is het startpunt van bijna elk nieuw bedrijf. Het is een document waarin je beschrijft wat je wilt doen, voor wie je het doet en hoe je dat gaat aanpakken. Veel mensen denken dat zo’n plan alleen nodig is voor een bank of investeerder. Dat is niet helemaal waar. Het schrijven van een bedrijfsplan dwingt je ook om zelf goed na te denken over je plannen. Kloppen je ideeën? Zijn ze haalbaar? Wie zijn je klanten? Door dit op papier te zetten, krijg je eerder antwoord op die vragen dan wanneer je er blind instapt.
Wat er in een goed bedrijfsplan hoort te staan
Een startplan voor je onderneming bestaat uit meerdere onderdelen. Je begint met een beschrijving van je bedrijf: wat verkoop je of welke dienst bied je aan? Daarna volgt een marktanalyse, waarbij je kijkt naar je doelgroep en je concurrenten. Wie zijn je klanten en wat willen ze? Wat doen andere aanbieders al en hoe onderscheid jij je daarvan? Vervolgens beschrijf je hoe je je product of dienst gaat verkopen en hoe je klanten bereikt. Denk daarbij aan je prijsstelling, je marketingaanpak en je verkoopkanalen. Ten slotte werk je de organisatie uit: werk je alleen of met personeel? Wat zijn je taken en verantwoordelijkheden? Al deze onderdelen samen geven een volledig beeld van je bedrijf.
Het financieel plan als onderdeel van je strategie
Naast de beschrijving van je bedrijf hoort er ook een financieel deel bij je plan. Dat is het onderdeel waarmee je in cijfers laat zien of je idee levensvatbaar is. Je maakt een overzicht van je verwachte inkomsten en uitgaven, ook wel een begroting of resultatenrekening genoemd. Je berekent ook hoeveel geld je nodig hebt om te starten en hoe je dat gaat financieren. Dat kan eigen geld zijn, een lening of een investeerder. Banken en andere financiers vragen dit onderdeel bijna altijd op voordat ze een beslissing nemen. Maar ook voor jezelf is het zinvol om dit uit te rekenen. Als de cijfers niet kloppen, is het beter om dat vroeg te ontdekken dan na je eerste investering.
Veelgemaakte fouten bij het opstellen van je plan
Eén van de meest voorkomende fouten is dat mensen te rooskleurig denken over hun verwachte omzet. Ze gaan uit van het beste scenario en houden geen rekening met tegenvallers. Een beter uitgangspunt is om drie scenario’s te maken: een optimistisch, een realistisch en een pessimistisch scenario. Zo ben je voorbereid op tegenvallende maanden. Een andere fout is dat het plan te vaag blijft. Schrijf niet dat je “zoveel mogelijk klanten wilt bereiken”, maar beschrijf concreet wie je klant is, waar die persoon zich bevindt en hoe je die gaat benaderen. Hoe specifieker je bent, hoe bruikbaarder je plan wordt. Tot slot: een bedrijfsplan is geen statisch document. Als je situatie verandert, pas je het aan. Zie het als een levend overzicht van je koers.
Hulp en tools bij het schrijven van je plan
Je hoeft een ondernemingsplan niet helemaal zelfstandig te schrijven. Er zijn verschillende organisaties en platformen die je daarbij helpen. De Kamer van Koophandel biedt gratis informatie en tools aan voor starters. Qredits, een sociale kredietverstrekker, heeft voorbeeldplannen en templates beschikbaar die je als startpunt kunt gebruiken. Ook zijn er online tools waarmee je stap voor stap door de onderdelen van je plan wordt geleid. Heb je weinig ervaring met financiën? Dan kan een boekhouder of een startersbegeleider je helpen bij het financieel deel. Het is geen zwakte om hulp te vragen. Het laat juist zien dat je je plannen serieus neemt en goed voorbereid wil beginnen.
Veelgestelde vragen
Is een ondernemingsplan verplicht als ik een bedrijf start?
Een ondernemingsplan is niet wettelijk verplicht. Je kunt een bedrijf inschrijven bij de Kamer van Koophandel zonder dit document. Toch is het sterk aan te raden om er een te maken, zeker als je geld nodig hebt of als je je plannen wilt toetsen voordat je begint.
Hoe lang duurt het om een bedrijfsplan te schrijven?
Hoe lang het schrijven van een bedrijfsplan duurt, hangt af van hoe complex je bedrijf is en hoeveel voorwerk je al hebt gedaan. Voor een eenvoudig eenmansbedrijf ben je soms klaar in een paar dagen. Voor een grotere onderneming met personeel en meerdere producten kan het weken kosten.
Kan ik een bestaand voorbeeld gebruiken als basis?
Ja, je kunt een bestaand voorbeeld gebruiken als startpunt. Verschillende organisaties bieden gratis templates aan. Pas het voorbeeld wel volledig aan op jouw situatie. Een plan dat gekopieerd lijkt of te algemeen is, overtuigt geen financier en helpt jou ook niet verder.
Wat is het verschil tussen een financieel plan en een begroting?
Een begroting is een overzicht van verwachte inkomsten en uitgaven voor een bepaalde periode. Een financieel plan is breder: dat bevat ook een liquiditeitsoverzicht, een startbalans en soms een financieringsplan. Een begroting is dus onderdeel van een volledig financieel plan.
